Diaspor, apo…?!

Nga Vasel Gilaj

Nje dilem e cila mund te mos kete trazuar paqen mergimtare te ndonje nacionalisti, por gjithsesi e ka kredhur ne mendime kureshtja qe te degdis pas ketij termi. Fjala Diaspor eshte fjale e lasht Greke 2500-vjecare, gjersisht perdoret qe nga shekulli XIX. Dhe qe do te thote popuj ose grupe Etnike qe e leshojn vendin e vet Tradicional, duke u vendosur ne nje vende tjeter. Pas Luftes se Dyte Boterore perdorej gurbetcinje, gurbetlinjet, e huazuar nga Turqishtja, duke u zevendesuar pase viteve 60 te shekullit XX me togfjaleshin Emigracion. Ne vitet 1990 Ibrahim Rugova nuk e ka perdorur fjalen Diaspor apo Emigrant por fjalen Mergat, Mergimtar qe vijne nga latinishtja.
Po c’ fare eshte duke ndollur ne vitet e tanishme, dhe ku kemi te bejme me dy Ministri te emruara Diaspore, dhe qe jane nje e Kosoves dhe nje e Shqiperise. Nga ku jane edhe shumica e shqiptareve te te gjithe Ballkanit. Fjala me Mergue ka dy kuptime i pari detyroj dike te ik nga Atdheu, i dyti largohem nga Atdheu per shkaqe te ndryshme Emigroj. Eshte e pranueshme te thuhet se diaspora shqiptare e posacerisht ajo e SH.B.A. nuk eshte e krijuar nga shperngulje ne grup, c’ka quhet Diaspore. Pasi ajo eshte e krijuar duke u larguar nga Atdheu dikush sot e dikush neser. Per shkaqe dhe politike duke fituar Azil,e me se shumti te vendosur ne SH.B.A e vende te tjera te botes per arsye Ekonomike. Per shembull Diaspor mund te quhen 600.000 shqiptaret qe u larguan nga Shqiperia, duke u vendosur ne Itali pas pushtimit Turke. Te tille, pra Diaspore munde te quhen edhe shqiptaret e larguare nga Kosova e vise te tjera shqiptare te Ballkanik dhe u vendosen ne Turqi. ku sot jane mese 4 milion.
Apo ata te vendosur ne Kroaci te cilet jane larguar nga atdheu si grup Etnik. Dhe me te drejt lind pyetja se a’i perfaqeson e ashtuquajtura Diaspor e SH.B.A shqiptaret e te gjithe Ballkanit, kure tani dihet se jane rreth 3 milion shqiptare qe jetojne jasht trojeve te tyre etnike. Nderkohe qe ne Sh.B.A mesohet se jetojne rreth 200.000 shqiptar. E qe munde te jene edhe me te shumt, pasi te ardhurit nga ishe Jugosllavia jane regjistruar si Jugosllave ne baze te pasaportes qe kane disponuar. Qe gjithsesi nuk mund ti perfaqesoj te gjithe shqiptaret, pasi tani kemi 500.000 shqiptar ne Greqi 400.000 ne Itali, e vende te tjera si Anglia Gjermania e tjer, keta te Emigruar nga Shqiperia duke e cuar numerin e te larguarve ne 1.2 milion banor. Sa u tekon atyre te Kosoves rezulton se 400.000 jane te vendosur ne Gjermani 200.000 ne Zvicer qe perbejne 60% te Emigracionit dhe qe nuk quhen Diaspore. Prandaj ne kushtet e tanishme mendojme se emertimi Diaspore ka dale jashte modes dhe jashte kohe, sepse nuk munde te themi se kemi 3. milion Diaspore, por munde te themi se kemi 3 milion Emigrant,Mergimtar apo Bashkatdhetar e tjer,e per me teper kur diaspore nuk munde te quhen ata, qe se paku nuk kan ruajtur gjuhen. Gjithsesi Ministrit tona te tanishme te emeruara te Diaspor duhet qe bejne nje studim te qarte dhe bashkohore, qe ti rezistoj kohes. Per te gjithe shqiptaret e Ballkanit.Kure Dihet se nga 3.milion shqiptar te Ballkanit qe gjinden jashte vendit 2.8 milion prej tyre tani ndollen ne Evrope 200.000 ne SH.B.A. E me pakic edhe ne vende te tjera. Nderkohe qe ne Ballkan jetojn 5.2 milion Shqiptar nga kta 2.8 milion ne Shqiperi 1.7 milion ne Kosove 600.000 ne Maqedoni dhe 32.000 ne Malin e zi Qe do te thot se jemi 8 milion Shqiptar aktualisht, por nese behet nje dhogaritje e thjeshte e migrimeve dhe emigrimeve te her pas hershme rezilton se aktualisht ne gjithe boten jetojn rreth 15 milion banor me prejardhje Shqiptare,dhe qe do te thote se nese do ishim ne trojet tona Ilire,shqiptaret do te perbenin shtetin me te madhe te Ballkanit.