Pretash Zeka Ulaj bajraktari i Kojës dhe kufijve të shqiptarisë

Nga Dede Kole Miri Dedvukaj

Fjala Bajraktar,qe ne shqipe  eshte  Flamurtare  dhe qe  vjen nga.Persishtja e vjeter, do te thote i Gjate,i drejt,i pashem,bujar dhe prise.

Pretash Zeka si individ.Zeknikajt si shtepi me za dhe koja si Bajrak ne cdo kohe, ishin te gatshem per ruajtjen e gjuhes,fese, dhe atdheut,Trimat e kesaj kulle vendosen gjoksin perballe te  gjithe pushtueseve,dhe konkretishte.Turkut, atij Serbo-Malazez e tjer.

Pretash Zeka lindi ne vitin 1882 ne shtepin e Zek Nikut shtepi vojvode,trashiguar brez pase brezi.ne vije te kufirit shqiptaro- malazez.Pretash Zeka lindi ne vitet me te veshtira te egzistences se Shqiptareve ne Ballkan ose veten 4 vite, pase humbjes se pavaresise se trojeve Shqiptare ne Malin e zi,ai ishte nje njeri shume njerezor ,mireberes dhe vecanarishte kombetare,

Neper shekuj ashtu sic luftuan te gjithe shqiptaret per liri dhe identitet.Kombetare edhe koja e vogel pore e madhe me trimeri luftoje duke dhene bijte e vete per atdhe dhe shqiptari.keshtu Prec Gjeloshi ra trimerishte ne luften e vranines me Oso Kuken.Ule Gjeloshi vritet nga pritat Malazeze per patriotizem dhe pjesmarrje ne lufte.koherat rrjellin lufterat vazhdojne kunder shqiptareve,vritet Hase Marashi dhe djali i tij Ule Hasi po nga cetat Malazeze,koja e paguan shterejte qendresen dhe here pase here.ne ato dite Uce Geri i zemruare brenda 24 oreve merre gjakun e kushrinjeve te tij.ne vitet 1840-1850 Turqia zemerohet per humbjet e pesuara dhe perdore cdo menyre,per te perdorur dhe pervetesuare kreret e maleve te malesie se madhe,therrasin Nik Marashin ne xhibalde te shkodres e helmojne arrin te dalin deri ne Grud dhe vdes edhe sote e kesaj dite varri i tij eshte tek kisha Grudes.Populli shqiptare ishte midis dy zjarreve vazhdonte qe te luftonte kunder Turkut te cilet donin te forconin pushtetin e tyre,si dhe kunder sllaveve te cilet me force e me politik,kerkonin dhe deshironin te pushtonin trojet shqiptare,dhe konkretishte krahas shqiptareve te tjere ase Malesoret e Malesise se Madhe nuk ngurruan qe ne viti 1878 te organizoheshin edhe nje here duke marre pjese me delegatet e tyre ne lidhjen shqiptare te Prizerenit.Zek Niku len 11 djem e 2 vajza ne mese te cileve edhe Pretash Zeka,i cili qe i ri per virtytet dhe madheshtin qe tregonte caktohet si prijes i familjes.Vella i 10 vllezerve dhe i 2 motrave Pretash Zeka Lidhet me shume krere te Malesise dhe Shqiperise.ne mese te cileve permendim.Pretash Ucin,Bardha Mirin,Ded Gjon

Lulin,Mehmet Shpenin,Hil Mosin.Marash Ucin,Ded Nik Bajraktarin,Gajlo Smajlin,Mehmet Muratin,Cak Melin, vellezeri Ivanaj e tjer.ishte koha per nje kryengeritje gjithperfeshirse,per ti dale nga duart armikut dhe sundimtarit disa shekullore Turke.Pretash Zeka merre pjese ne luften ose kryengritjen e vitit 1911 masivishte duke mbeledh trimat e kojes per te luftuare per liri e pamvaresi perkrah trimave te tjere Malesore duke iu pergjigjur thirrjes se Ded Gjon Lulit dhe trimave te tjere atdhedashes.Lufta vazhdon e ashper plagosen disa luftetare nderkohe qe armiku peson humbje te medha.ne lufte perkrah Pretash Zekes marrin pjese Bardha Miri,Shaba Gila,Bardha Keqi,Nik Preci,Luc Maci,Maxha Prela, Nik Zeka e tjer.si dhe dy trimereshat Tring Smajlja dhe Nore Kolja e reja e Ded Gjon lulit.me 6 prille te vitit 1911 per here te pare pase 450 vitesh  ngrihet flamuri shqiptare i kastrioteve.vetem pake vite me vone dhe konkretishte ne vitin 1920 Pretash Zeka krahase trimave te tjere Malesore merre pjese edhe ne luften e Koplikut.Gjate mesjetes se hershme si dhe ne pereandorin Osmane personave te dalluar u jepeshin tituj,per trimeri guxim,bujari e virtyte te tjera si vojvode kapedan bajraktar e tjer.ne mese te cileve dhe per kohen qe jetuan edhe Pretash Zekes si dhe para-ardheseve te tij,kete fisnik ishin elita e kohes dhe qe krahasoheshin me eliten e europes.ishin te paguar kishin mundesi shkollimi si dhe kontaktesh ne kontinentin e vjeter.Pore dhe ajo qe eshte me kryesorje eshte se ata ishin gjithmone nen ndikimin e popullit te tyre.dhe vendimeve qe merreshin pro atheut,pasi ne te kundert ishe populli qe i rrezonte ata po nuk punuan per interresat e tyre dhe vecanarishte atyre Kombetare.Pretash Zeka jetoj ne kohen ma dramatike per te gjithe kombin shqiptare,prandaj nuk ishte rastesi pjesmarrja e tije dhe nevoja qe ai ti mobilizonte kojasit here pase here per ti dale zote atdheut.se bashku me patriotet dhe atdhetaret e tjere Malesore e Shqiptare  per shembull Smail Martinin Mbreti i portes se larte e lauron me titullin Bajraktare por ai duke mos           izbatuar urdherat e mretit,ne dem te popullit te tij Shqiptar.Sulltani e interrnon dhe e zduk se bashku edhe me 11 shqiptare te tjere.Hasit te Marash Ules i  dalin ne prite ne Medun me shpate 25 vete dhe kure e pane qenderimin e tij fisnik nuk paten zemer ase guxim te dalin perpara.Njugoshi aso kohe shkruante se Kojasit nuk iu binden ase mbretit ne stamboll ase mua ketu ne Cetin.Bajraktare ishte nje institucion vendimtare sepse organizonte Popullin ne Mberojtje dhe Sulme si dhe ne kerkesa te tjera pra ishin ulleheqes.i tille ishte Pretash Zeka ne vitin 1911 kure i mobilizoj kojasit ne lufte per ngritjen e flamurit kombetar shqiptare ku e dhan jeten edhe 7 Kojas. Pretash Zeka jo vetem se ishte trim per lufte e burre per pushke,pore ishte edhe i kuvendit dhe vendimeve historike te marra ne te mire te kombit te vete. Ne moshen 60 vjecare Pretash Zeka zgjidhet anetar e asamblese gjithe Shqiptare ne Tirane,duke shprehur vendimet e popullit te malesise dhe qenderimet per te qene shqeperi dhe ne preherin e saje.Pretash Zeka edhe nje here edhe pse tani ne moshen 65 vjecare bashkepunon me kreret e Malesise per te zhvilluar nje lufte te perbashket dhe ne vitin 1943 lidhet me Mul Delin, ose familjen e bajraktarit te Hotit me te cilet ishin miqe e vllezer prej shum kohesh e vitesh,Prek Calin,Zef Martinin,Ded Nikollen,Gjelosh Lulin,LLesh Marashin,Kol Zefin,Ali Zekun,Mark Gjokun,Nik Zef Leken,Tom Niken e Hotit,e te tjer per ti dale zot atdheut,duke bere perpjekje per  ti ribashkuar trojet shqiptare pore qe e pa mundur perballe botes se ndare ne dy kampe.Me 3 nentor te vitit 1944  brigadat Jugosllave arrin te hyjne Koje dhe Luhare ku Pretash Zeka e Barlla Keqi luftojne trimerishte dhe pase thirrjes per ndihme te Malesoreve,arriten qe ti thyenin forcat Jugosllave te kohes ku mbeten 6 te vdekur dhe 30 te plagosur.pase 10 ditesh dhe konkretishte me 13 dhe 14 nentor te vitit 1943,tre brigada jugosllave sulmojne pabesishte perseri Malesin e Madhe ku perseri hasen ne rezistencen e pa shoqe te kojes dhe luharit nderkohe qe Malesoret mobilizohen serish per lufte.ku i vrare mbeti Tom Ded Nika dhe plagosur 28 Malesor.Pretash Zeka Ulaj ishte trim e atdhetar i urte e prise,flamurtare dhe bajraktar i nderuare.ose e then ne gjuhen Malesore ai se bashku me Kojasit ishin Gardhi i Malesise dhe Shqiptarise.e  gjithe kjo per vete historin e kojes e cila qe ne shekujt XVII e deri ne vitin 1944 nuk i ka ndaluar lufterat per pavaresi dhe identitet kombetare edhe pse e ndare nga shteti ame Shqiperia.Pretash Zeka ishte njeri prej atyre,fetyrave te ndritshme te Malesise se Madhe i cili e mbrojti,vendelindjen dhe atdheun e vete,me urti,me fjal, me gjoks,me gjak,me zemer, me shpirt e me jete.