Epidemia më vdekjeprurëse në histori – Çfarë është ‘gripi spanjoll’?!

Pandemia e gripit të vitit 1918 i njohur ndryshe dhe ishte një jashtëzakonisht vdekjeprurëse, e para nga dy pandemitë që përfshinin virusin e gripit H1N1, dhe i dyti që ishte gripi i derrave në 2009. Ai infektoi 500 milion njerëz në të gjithë botën, ose rreth 27% të popullsisë së atëhershme botërore prej rreth 1.8 miliardësh, përfshirë njerëzit në ishujt e largët të Paqësorit dhe në Arktik.

Numri i të vdekurve vlerësohet të ketë qenë 50 milion, dhe ndoshta deri në 100 milion (rreth 3 deri në 6% të popullsisë së Tokës në atë kohë), duke e bërë atë një nga epidemitë më vdekjeprurëse në historinë njerëzore. Të dhënat historike dhe epidemiologjike janë të pamjaftueshme për të identifikuar me siguri origjinën gjeografike të pandemisë.

Shumica e shpërthimeve të gripit vrasin në mënyrë disproporcionale të rinjtë dhe të moshuarit, me një shkallë më të lartë mbijetese për ata që janë në mes. Sidoqoftë, pandemia e gripit spanjoll rezultoi në një shkallë më të lartë se sa pritej për vdekshmërinë e të rinjve.

Për të mos përhapur panik, shtypi i kohës së luftës minimizoi shifrat e viktimave dhe të prekurve në  e hershme të sëmundjes dhe vdekshmërisë në Gjermani, Mbretërinë e Bashkuar, Francë dhe Shtetet e Bashkuara. Por gazetat ishin të lira të raportonin efektet e epidemisë në Spanjën neutrale (siç është sëmundja e rëndë e mbretit Alfonso XIII). Kjo liri shtypi mbi pasojat dhe viktimat e epidemisë krijoi një përshtypje të rreme të Spanjës si një vend veçanërisht të goditur nga virusi, duke krijuar kështu nofkën e pandemisë, “Gripi Spanjoll”.

Shkencëtarët ofrojnë disa shpjegime të mundshme për shkallën e lartë të vdekjes nga pandemia e gripit të vitit 1918. Disa analiza kanë treguar që virusi ishte veçanërisht vdekjeprurës sepse shkakton një ‘stuhi’ citokinash (proteina që angazhohen në imunitetin e organizmit), të cilat shkatërrojnë sistemin imunitar që është më i fortë tek të rinjtë. Në të kundërt, një analizë e vitit 2007 e revistave mjekësore nga periudha e pandemisë zbuloi se infeksioni viral nuk ishte më agresiv sesa llojet e mëparshme të gripit. Përkundrazi, kequshqyerja, kampet e mbipopulluara mjekësore dhe spitalet si dhe higjiena e dobët çuan në mbivendosje bakteriale.

E . S / SCAN